Ledina igra

Seksualni odnos čovjeka i životinje, ne u smislu zadovoljenja potreba,  nego kao uzvišeni čin spajanja ljudskog s božanskim i nadnaravnim,  opisan je u svim vodećim svjetskim mitologijama.

Jedan od najpoznatijih mitova,  koji se očuvao od antičkog doba do danas, je priča o Ledi i labudu, koja ostavlja mnogo prostora slobodnoj interpretaciji. Većina slikara koje je privlačio taj mit, prikazali su Ledu na travi, pored jezera, obnaženu, raspuštene kose, pored labuda, često bliskost među njima otkriva tek pogled. Kasnije su ti prikazi poprimili slobodniju formu, pa glava ili krilo ptice dodiruje Ledino tijelo.

image

Spartansku kraljicu Ledu je,  prema legendi,  zaveo bog Zeus,  preobrazivši se u labuda.  Da ta “igra”  nije bila nevina, potvrđuje i to što je netom nakon toga,  ona izlegla dva jaja iz kojih su izašla djeca u ljudskom obliku.  Njih ukupno četvero nije imalo istog oca –  kraljica je nakon kontakta s labudom, provela noć u postelji svog supruga.  Zeusovu djecu,  prema legendi,  Helenu i Polidnika krasila je besmrtnost –  za razliku od Kastora i Klitemnestre, čiji je otac Tindorej,  čovjek od krvi  i mesa. Moderni slikari prikazuju i taj njihov dolazak na svijet kao mladunčadi iz jajeta.

image

Prema drugim tumačenjima,  božica osvete Nemezida bila je prvobitno ta koju je “obljubio” bog u naličju labuda,  sakrivši se pritom od ljutitog orla koji ga je proganjao,  iza kojeg se krila ljubomorna Afrodita. No,  ta inačica priče nije nikad prihvaćena,  jedina žena koja je ikad općila s labudom,  ali ne običnom zivotinjom,  je spartanska kraljica.  Iako u slici i priči prikazana više kao objekat požude moćnog boga,  pretpostavlja se da je samom činu prethodila igra zavođenja u kojoj je zanosna Leda bila više od mirnog lika,  istaknutih oblina.

Prikazi tih likova prema pomenutom mitološkom događaju plijene pažnju savremenih umjetnika širom svijeta i zauzimaju mjesta u svim vodećim muzejima, ali i dalje su van konkurencije prvobitni radovi na tu temu. Na prvom mjestu je svakako Michelangelova slika iz 16. stoljeća, da bi dva stoljeća poslije Leda proslavila i francuskog slikara Gustava Moreaua, koji je svom liku dodao aureolu, te u njeno okruženje postavio male anđele, čime je pomenuti događaj uzdigao do razine svetosti.

Ova tematika, osim slikara, inspirirala je i brojne majstore skulptore, koji su svoj kip Lede i labuda radili prema rimskoj kopiji Timotheusovog djela iz V. stoljeća prije nove ere, a koja je pohranjena u Nacionalnom muzeju u Madridu.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s